Wat is magnesium en wat doet het in het paardenlichaam?
Magnesium is een macromineraal. Dat betekent dat een paard er relatief veel van nodig heeft, net als van calcium, fosfor, natrium en kalium. Het grootste deel van het magnesium in het lichaam zit in de botten. De rest zit in spieren, organen en lichaamsvocht.
Magnesium is betrokken bij honderden processen in het lichaam. De bekendste zijn het samentrekken en weer ontspannen van spieren en het doorgeven van prikkels via de zenuwen. Ook speelt het een rol bij het vrijmaken van energie uit voer en bij de werking van insuline.
Het lichaam kan magnesium maar beperkt opslaan op een plek waar het snel bij kan. Een paard is dus afhankelijk van een vaste, dagelijkse aanvoer via het rantsoen. Wat het lichaam niet nodig heeft, plast het paard meestal gewoon uit.
Magnesium werkt nauw samen met andere mineralen. Vooral de verhouding met calcium is belangrijk. Daarom kijk je nooit naar magnesium alleen, maar altijd naar het hele rantsoen.
Waar haalt een paard magnesium vandaan?
De belangrijkste bron is ruwvoer: hooi, kuilgras en weidegras. Hoeveel magnesium daarin zit, verschilt sterk. Het hangt af van de grondsoort, de bemesting, het seizoen en het moment van maaien. Op sommige gronden in Nederland is het magnesiumgehalte in gras en hooi aan de lage kant.
Jong, snelgroeiend voorjaarsgras bevat vaak veel kalium en relatief weinig magnesium. Kalium kan de opname van magnesium in de darm bovendien remmen. Dat is een van de redenen waarom sommige paarden in het voorjaar anders reageren dan in de rest van het jaar.
Krachtvoer, brok, muesli en balancers zijn meestal aangevuld met mineralen, waaronder magnesium. Luzerne bevat van nature redelijk wat magnesium, maar ook veel calcium. Wil je weten wat jouw paard binnenkrijgt, dan geeft een hooianalyse het beste beeld.
Een liksteen of zoutblok levert vooral natrium en chloride. Sommige varianten bevatten ook andere mineralen, maar een paard likt er zo wisselend aan dat je er niet op kunt rekenen voor een vaste hoeveelheid magnesium. Zie een liksteen dus als aanvulling, niet als basis van de mineralenvoorziening.
Voor welk paard is extra magnesium zinvol?
Een paard dat goed hooi krijgt en een passend krachtvoer of balancer in de aanbevolen hoeveelheid, krijgt meestal genoeg magnesium binnen. Extra magnesium is vooral het overwegen waard als het rantsoen weinig levert. Denk aan een paard dat alleen hooi en een handje brok krijgt, of hooi van grond met een laag magnesiumgehalte.
Ook paarden die veel zweten verliezen wat magnesium, samen met andere elektrolyten. Bij sportpaarden en paarden die in de zomer hard werken, let je daarom op de totale mineralenvoorziening.
Veel eigenaren kiezen voor magnesium bij een paard dat gespannen, schrikkerig of snel geprikkeld is, of bij een paard met stijve spieren. Magnesium draagt bij aan een normale werking van spieren en zenuwen. Maar het is geen oplossing voor gedrag dat een andere oorzaak heeft, zoals pijn, te weinig ruwvoer, te veel energie uit krachtvoer of een stressvolle omgeving. Het effect is vooral te verwachten als er echt een tekort is.
Twijfel je over stijfheid, schrikgedrag of spierklachten? Laat dan eerst de dierenarts kijken. Zo sluit je een medische oorzaak uit voordat je het rantsoen aanpast.
Hoe geef je magnesium aan je paard?
Magnesium voor paarden is er in verschillende vormen. Magnesiumoxide komt veel voor en bevat per gram veel magnesium, maar wordt wat minder goed opgenomen. Organische vormen, zoals magnesiumcitraat of chelaten, worden vaak beter opgenomen maar bevatten per gram minder magnesium. Magnesiumsulfaat heeft in hogere hoeveelheden een laxerende werking.
Praktische tips bij het geven:
- Volg de dosering op de verpakking en houd rekening met wat al in het krachtvoer of de balancer zit.
- Verdeel de dagelijkse hoeveelheid bij voorkeur over twee voerbeurten.
- Meng een poeder door een klein beetje slobber of brok, zodat het niet achterblijft in de voerbak.
- Geef het een paar weken de tijd voordat je beoordeelt of je verschil ziet.
- Zorg altijd voor vers, schoon drinkwater.
Sommige eigenaren geven magnesium alleen in periodes waarin ze het nodig vinden, bijvoorbeeld in het voorjaar op jong gras of tijdens een drukke wedstrijdperiode. Anderen geven het het hele jaar door. Beide kan, zolang het past bij wat het paard verder binnenkrijgt. Houd bij wisselingen in het rantsoen, zoals een nieuwe partij hooi, opnieuw in de gaten of de aanvulling nog nodig is.
Geef je magnesium omdat je een tekort vermoedt, dan is een rantsoenberekening een goede eerste stap. Een voedingsdeskundige kan op basis van je hooi en krachtvoer uitrekenen of aanvullen nodig is.
Waar let je op bij magnesium in het rantsoen?
Meer is niet altijd beter. Een gezond paard plast een overschot meestal uit, maar heel hoge hoeveelheden kunnen dunne mest geven. Bovendien kan veel magnesium de opname van andere mineralen, zoals calcium, verstoren.
Let op deze punten:
- Stapelen: tel magnesium uit krachtvoer, balancer en losse supplementen bij elkaar op. Combinatiesupplementen voor spieren of rust bevatten vaak ook magnesium.
- Verhouding met calcium: houd de verhouding in balans, zeker als je luzerne voert.
- Nierproblemen: heeft je paard een verminderde nierfunctie, overleg dan altijd met de dierenarts voordat je magnesium geeft.
- Wedstrijden: magnesium zelf is geen verboden middel, maar sommige combinatieproducten bevatten kruiden die dat wel kunnen zijn. Controleer de samenstelling als je wedstrijden rijdt.
Verandert het gedrag van je paard plotseling, of zie je spiertrillingen, zwakte of stijfheid? Dat hoort bij de dierenarts en niet alleen bij een aanpassing van het voer.
In het kort
- Magnesium is een mineraal dat bijdraagt aan een normale werking van spieren, zenuwen en energiestofwisseling.
- Ruwvoer is de belangrijkste bron, maar het gehalte in hooi en gras verschilt sterk per grond en seizoen.
- Extra magnesium is vooral zinvol als het rantsoen te weinig levert of het paard veel zweet.
- Volg de dosering op de verpakking en tel alle bronnen in het rantsoen bij elkaar op.
- Bij gedragsveranderingen of spierklachten laat je eerst de dierenarts kijken.