Gratis eigen bezorging vanaf €175
Sparen voor korting op volgende bestelling
Specialist in paardenvoer & supplementen
Home » Kennisbank » Begrippen » EMS en insulineresistentie

EMS en insulineresistentie bij paarden

19 november 2026
6 min

EMS (Equine Metabool Syndroom) is een stofwisselingsstoornis waarbij een paard insulineresistent is, vaak samen met overgewicht. Het lichaam reageert dan minder goed op insuline. Daardoor neemt het risico op hoefbevangenheid toe. Voeding en beweging spelen een grote rol.

Wat is EMS en wat is insulineresistentie?

Insuline is een hormoon dat ervoor zorgt dat suiker uit het bloed wordt opgenomen in de cellen. Na het eten van suiker en zetmeel stijgt de bloedsuiker en maakt het lichaam insuline aan. Bij een paard met insulineresistentie reageren de cellen minder goed op insuline. Het lichaam maakt dan meer insuline aan om hetzelfde effect te bereiken.

Dierenartsen spreken tegenwoordig vaak van insuline-ontregeling (insulin dysregulation). Dat omvat zowel een te sterke insulinereactie na het eten als een verminderde gevoeligheid voor insuline.

EMS staat voor Equine Metabool Syndroom. Het is een combinatie van insulineontregeling, vaak overgewicht of plaatselijke vetophoping, en een verhoogd risico op hoefbevangenheid. Het is geen ziekte die je kunt genezen, maar met de juiste aanpak van voeding, weidegang en beweging is het vaak goed onder controle te houden. De dierenarts stelt de diagnose en begeleidt de behandeling.

Welke paarden krijgen EMS?

EMS komt vooral voor bij paarden en pony’s die van nature ‘goede voerders’ zijn: ze komen snel aan op weinig voer. Denk aan:

  • pony’s zoals Shetlanders, Welsh en New Forest;
  • Fjorden, Haflingers, IJslanders en andere sobere rassen;
  • sommige warmbloeden, Spaanse rassen en Friezen;
  • paarden met overgewicht en weinig beweging.

Sobere rassen komen oorspronkelijk uit gebieden met schrale begroeiing. Ze zijn gewend om met weinig voedsel rond te komen en energie goed vast te houden. Op een voedzame Nederlandse weide met jong, suikerrijk gras krijgen ze vaak veel meer energie binnen dan ze nodig hebben. Weinig beweging en een rantsoen met veel krachtvoer versterken dat effect.

EMS wordt meestal vastgesteld bij paarden tussen een jaar of vijf en vijftien. Bij oudere paarden overlapt het vaak met PPID (Cushing). Een paard kan ook beide aandoeningen tegelijk hebben.

Niet elk paard met EMS is dik. Er bestaan ook slanke paarden met insulineresistentie. Daarom is een bloedonderzoek door de dierenarts de enige manier om zekerheid te krijgen. Vaak gebeurt dat met een test waarbij het paard suiker krijgt en daarna de insulinewaarde wordt gemeten.

Hoe herken je EMS en insulineresistentie?

Signalen die bij EMS kunnen passen:

  • snel aankomen, ook op weinig voer;
  • een dikke, harde nekkam (een ‘cresty neck’);
  • vetophoping boven de staartinplant, op de schouders, achter de ellebogen of rond de schede of uier;
  • moeilijk afvallen, ook als het rantsoen al beperkt is;
  • een of meer periodes van hoefbevangenheid, soms mild;
  • divergerende ringen op de hoefwand: ringen die bij de hielen verder uit elkaar liggen dan bij de teen.

Vaak wordt EMS pas vastgesteld na een eerste periode van hoefbevangenheid. Herken je meerdere signalen bij je paard, bespreek dit dan met je dierenarts voordat het zover komt. Een vroege diagnose maakt het makkelijker om voeding en weidegang aan te passen.

Een nekkam beoordeel je het best door er met je hand langs te voelen. Is die stevig en dik, ook als het paard zijn hoofd laat zakken, dan is dat een signaal om serieus te nemen. Dierenartsen gebruiken hier soms een aparte score voor.

Let bij acute signalen als een bevangen houding, voorzichtig lopen of warme hoeven niet af: bel direct de dierenarts.

Hoe voer je een paard met EMS?

Bij EMS draait het rantsoen om twee doelen: de inname van suiker en zetmeel laag houden en, als dat nodig is, het gewicht verlagen. NSC staat voor suiker plus zetmeel.

Hooi als basis. Geef ongeveer 1,5–2% van het lichaamsgewicht aan ruwvoer per dag (droge stof). Bij een paard dat moet afvallen houdt de dierenarts soms het lagere deel van die bandbreedte aan, maar ga niet ver onder de 1,5% zonder overleg. Kies hooi met weinig suiker. Een ruwvoeranalyse geeft zekerheid. Hooi een tijd weken in water verlaagt het suikergehalte, maar spoelt ook mineralen uit.

Geen of weinig krachtvoer. Een paard met EMS heeft aan goed hooi vaak genoeg energie. Granen, melasse en suikerrijke snoepjes laat je weg. Krijgt het paard toch iets extra’s, kies dan krachtvoer met een laag NSC-gehalte, op basis van vezels.

Vitaminen en mineralen aanvullen. Een rantsoen van vooral hooi bevat vaak te weinig vitaminen en mineralen. Een balancer of mineralensupplement vult dat aan zonder veel energie. Kies er een met weinig suiker en zetmeel.

Hooi verdelen over de dag. Laat het paard niet lang zonder ruwvoer staan. Dat geeft stress en kan bijdragen aan maagproblemen. Een slowfeeder helpt om een beperkte hoeveelheid hooi langer te laten duren.

Waar let je op bij weidegang, beweging en afvallen?

  • Weidegang beperken. Gras bevat vooral in het voorjaar, het najaar en na zonnige dagen met koude nachten veel suiker. Gebruik een graasmasker, een paddock zonder gras of een track met hooi. Hoeveel weidegang verantwoord is, verschilt per paard. Overleg dit met je dierenarts.
  • Bewegen. Regelmatige beweging draagt bij aan een normale gevoeligheid voor insuline en helpt bij afvallen. Begin rustig en alleen als het paard vrij is van hoefpijn.
  • Geleidelijk afvallen. Laat het paard rustig afvallen. Een crashdieet of lange periodes zonder voer zijn juist schadelijk. Pony’s en ezels met overgewicht lopen bij snel afvallen risico op hyperlipemie, een gevaarlijke vetstofwisselingsstoornis.
  • Meten. Houd het gewicht en de conditie bij met een lintmeter en een conditiescore. Maak bijvoorbeeld elke twee weken foto’s vanaf dezelfde plek.
  • Snoepjes en traktaties. Wortels, appels, brood en veel paardensnoepjes bevatten suiker. Kies, als je iets wilt geven, voor iets met weinig suiker en zetmeel, in kleine hoeveelheden.
  • Supplementen. Er zijn supplementen die passen in het rantsoen van een paard met EMS. Ze vervangen nooit voeding, beweging en begeleiding door de dierenarts. Volg de dosering op de verpakking.

In het kort

  • EMS is een stofwisselingsstoornis met insulineresistentie, vaak samen met overgewicht en een verhoogd risico op hoefbevangenheid.
  • Pony’s en sobere rassen zijn er gevoeliger voor. Een bloedonderzoek door de dierenarts geeft zekerheid.
  • Voer vooral hooi met weinig suiker, laat granen en melasse weg en vul vitaminen en mineralen aan.
  • Beperk de weidegang, zorg voor regelmatige beweging en laat het paard geleidelijk afvallen.
  • Laat het paard nooit lang zonder ruwvoer staan.

Deel dit artikel

Bijpassende producten

Bekijk alles
Agrobs Gipfelstürmer Mineral

Agrobs Gipfelstürmer Mineral

St. Hippolyt GlucoGard

St. Hippolyt GlucoGard

PerNaturam Herbavisceral

PerNaturam Herbavisceral

St. Hippolyt Wes Bodyguard

St. Hippolyt Wes Bodyguard

Verwante begrippen

Alle begrippen A–Z

Vraag en antwoord

Begin bij het rantsoen: minder krachtvoer, ruwvoer met weinig suiker en een slowfeeder. Een supplement voor de stofwisseling kan dat ondersteunen. Lees ook paard te dik: symptomen en oorzaken.

EMS is een stofwisselingsstoornis waarbij het paard minder goed reageert op insuline. Het komt vaak voor bij jongere en middelbare paarden met overgewicht. PPID, of Cushing, is een aandoening van de hypofyse die vooral bij oudere paarden voorkomt. Bekende signalen daarvan zijn een vacht die niet goed verhaart en spierverlies. Beide aandoeningen verhogen het risico op hoefbevangenheid en een paard kan ze tegelijk hebben. De behandeling verschilt wel. De dierenarts kan met bloedonderzoek vaststellen wat er bij jouw paard speelt. Voor de voerkant geldt bij allebei: weinig suiker en zetmeel.

Hooi weken kan het suikergehalte flink verlagen. Hoeveel precies, hangt af van het hooi, de watertemperatuur en hoe lang je weekt. Het is vooral zinvol als het hooi veel suiker bevat of als je niet weet hoeveel suiker erin zit. Weken heeft ook nadelen: er spoelen mineralen uit, het hooi kan bij warm weer snel bederven en het weekwater is vervuild. Gooi dat water dus weg. Laat bij voorkeur je hooi analyseren. Is het suikergehalte al laag, dan is weken vaak niet nodig. Vul bij geweekt hooi altijd vitaminen en mineralen aan.

Gratis voeradvies

Twijfel je wat jouw paard nodig heeft?

Vertel ons over je paard en wij adviseren gratis het voer dat erbij past. Persoonlijk, zonder verplichtingen.

Vraag gratis advies

"Goed voer voor mijn oude paard van 27 met cushing."

Wilke, via WebwinkelKeur
  1. Vertel over je paard Leeftijd, gebruik, gewicht en eventuele aandachtspunten. Duurt 2 minuten.
  2. Wij denken mee Onze voerspecialist stelt een passend voerplan voor uit 40+ merken.
  3. Advies in je mail Binnen 2 werkdagen, gratis en zonder verplichtingen.
De waardering van www.voervoorpaarden.nl bij WebwinkelKeur Reviews is 9,6/10 gebaseerd op 51 reviews.

Nieuwe shop live!

Ja onze nieuwe webshop is live! Maak nu je (nieuwe) account aan en ontvang direct je eerste spaarpunten!

Had je voorheen ook een account? De historie daarvan hebben we helaas niet uit onze oude shop over kunnen nemen.