Wat is bietenpulp?
Bietenpulp ontstaat bij de productie van suiker. De suikerbieten worden in stukken gesneden en met warm water uitgeloogd, zodat de suiker eruit gaat. Wat overblijft, is een vezelrijke massa die gedroogd wordt en als diervoeder wordt gebruikt.
Voor paarden kom je bietenpulp in een paar vormen tegen:
- Pellets: geperste bietenpulp. Compact en lang houdbaar, maar ze moeten lang weken.
- Snippers: gedroogde stukjes pulp, die ook flink moeten weken.
- Vlokken: voorbehandelde bietenpulp die in korte tijd zacht wordt.
- Als ingrediënt: in veel muesli’s, brokken en slobbermixen zit een deel bietenpulp.
Bij sommige producten is na de verwerking weer melasse toegevoegd. Dat maakt het smakelijker, maar verhoogt het suikergehalte. Er bestaat ook melassevrije bietenpulp.
Wat doet bietenpulp in het rantsoen?
Bietenpulp telt als vezelrijk voer, maar gedraagt zich anders dan hooi. De vezels zijn goed verteerbaar. Ze worden in de dikke darm door bacteriën afgebroken, waarbij energie vrijkomt. Daardoor levert bietenpulp meer energie dan hooi, terwijl het weinig zetmeel bevat.
Dat maakt bietenpulp een interessante energiebron voor paarden die geen grote hoeveelheden granen kunnen of mogen hebben. Energie uit vezels komt geleidelijk vrij en belast de dunne darm niet met zetmeel.
Een groot deel van de vezels in bietenpulp bestaat uit pectine. Pectine kan veel water vasthouden en wordt in de dikke darm relatief makkelijk gefermenteerd. Daardoor wordt bietenpulp soms ‘superfiber’ genoemd. Het blijft wel een aanvulling: het vervangt niet de lange vezels uit hooi, die nodig zijn om te kauwen en voor een goede darmwerking.
Verder zit er naar verhouding veel calcium in bietenpulp en weinig fosfor. Het bevat weinig vitaminen en sporenelementen. Bietenpulp is dus een goede vezel- en energiebron, maar geen compleet voer.
Geweekte bietenpulp bevat bovendien veel water. Daarmee draagt het bij aan de vochtopname van je paard.
Voor welk paard is bietenpulp geschikt?
Bietenpulp past bij veel paarden, vooral bij paarden die wat extra energie nodig hebben zonder veel zetmeel:
- Paarden die moeilijk op gewicht blijven, als basis van een slobber naast het hooi.
- Sportpaarden die veel energie verbruiken, als aanvulling op of gedeeltelijke vervanging van krachtvoer.
- Oudere paarden met een minder goed gebit. Geweekte bietenpulp is zacht en makkelijk te eten.
- Paarden die gevoelig zijn voor suiker en zetmeel, zoals paarden met EMS, PSSM of een geschiedenis van hoefbevangenheid. Kies dan melassevrije bietenpulp en overleg de rest van het rantsoen met je dierenarts.
- Paarden die weinig drinken, omdat je via geweekte bietenpulp extra vocht geeft.
Minder voor de hand liggend is bietenpulp bij een makkelijke houder die al op gewicht is of te zwaar is. De extra energie heeft zo’n paard meestal niet nodig. Een kleine portie als drager voor een supplement kan wel, als je de energie meetelt.
Bietenpulp is ook een handig voer in de overgang van stal naar weide of omgekeerd. Je kunt er geleidelijk mee schuiven, zonder grote veranderingen in de hoeveelheid zetmeel. En in de winter vinden veel paarden een lauwwarme portie geweekte pulp prettig.
Hoe voer je bietenpulp?
Het belangrijkste punt: week bietenpulp altijd goed in, tenzij de verpakking uitdrukkelijk iets anders aangeeft. Droge pellets en snippers zwellen sterk op als ze vocht opnemen. Gulzig gegeten droge pellets kunnen bijdragen aan een slokdarmverstopping. Dat is een spoedgeval waarbij je direct de dierenarts belt.
Signalen van een slokdarmverstopping zijn onder meer speeksel en voerresten die uit de neus komen, herhaaldelijk slikken of kokhalzen, een gestrekte hals en een paard dat stopt met eten. Zie je dat, haal dan het voer weg en bel meteen je dierenarts.
- Inweektijd: pellets en snippers moeten vaak enkele uren weken. Vlokken zijn meestal binnen een kwartier klaar. Volg de verpakking.
- Hoeveelheid water: gebruik ruim voldoende water. Bietenpulp neemt veel vocht op en wordt een veelvoud van het droge volume.
- Controle: geef het pas als alles zacht is en er geen harde stukjes meer in zitten.
- Opbouwen: begin met een kleine portie en bouw in een tot twee weken op, zodat de darmbacteriën kunnen wennen.
Hoeveel bietenpulp je geeft, hangt af van het gewicht, het werk en wat je paard verder krijgt. Gebruik de voeradviezen op de verpakking als richtlijn en weeg het droge product af. Een schep geweekte pulp zegt weinig over hoeveel droog voer erin zit.
Bietenpulp combineert goed met andere vezels. Veel eigenaren mengen het met luzerne of grascobs, en voegen er olie of lijnzaad aan toe als het paard extra energie nodig heeft.
Waar let je op bij bietenpulp?
- Melasse of niet: lees het etiket. Voor een paard dat gevoelig is voor suiker kies je een melassevrije variant. Sommige eigenaren spoelen geweekte pulp nog extra na, maar de melassevrije variant is de eenvoudigste keuze.
- Vers houden: geweekte bietenpulp kan snel gaan gisten, zeker bij warm weer. Week niet te veel tegelijk, gebruik het dezelfde dag en gooi resten weg.
- Schone emmers: spoel emmers en voerbakken na elk gebruik om schimmel en bacteriën te voorkomen.
- Mineralen aanvullen: bietenpulp levert weinig vitaminen en sporenelementen. Krijgt je paard vooral hooi en bietenpulp, dan is een balancer of mineralensupplement meestal nodig.
- Calcium meetellen: bietenpulp en luzerne bevatten allebei veel calcium. Bij jonge paarden of een uitgebreid rantsoen is het verstandig de calcium-fosforverhouding te laten doorrekenen.
- Smaak: niet elk paard vindt melassevrije bietenpulp meteen lekker. Meng het in het begin met een beetje van het vertrouwde voer en verhoog het aandeel langzaam.
- Droog bewaren: bewaar het droge product koel, droog en afgesloten, buiten bereik van ongedierte.
In het kort
- Bietenpulp is het vezelrijke restproduct van de suikerbiet.
- Het levert energie uit vezels, met weinig zetmeel, en geeft extra vocht als het geweekt is.
- Het past bij magere paarden, sportpaarden, senioren en paarden die gevoelig zijn voor zetmeel.
- Week pellets en snippers altijd goed in en volg de inweektijd op de verpakking.
- Kies melassevrij bij een gevoelig paard en vul vitaminen en mineralen apart aan.