Wat is glucosamine en wat doet het in het paardenlichaam?
Glucosamine is een aminosuiker: een verbinding van een suiker en een aminogroep. Het paard maakt het zelf aan uit glucose en het aminozuur glutamine. Het lichaam gebruikt glucosamine om glycosaminoglycanen te bouwen. Dat zijn lange ketens die water vasthouden en kraakbeen veerkrachtig maken.
Kraakbeen bedekt de uiteinden van de botten in een gewricht. Het vangt schokken op en zorgt dat de botten soepel langs elkaar glijden. Daarnaast is glucosamine een bouwsteen van hyaluronzuur, een belangrijk onderdeel van de gewrichtsvloeistof (synovia).
In supplementen komt glucosamine meestal uit de schalen van schaaldieren. Er bestaan ook varianten die via fermentatie uit plantaardige grondstoffen worden gemaakt. Je ziet vaak de vormen glucosaminesulfaat en glucosamine-HCl op het etiket staan.
Kraakbeen heeft geen eigen bloedvaten. Het krijgt zijn voedingsstoffen uit de gewrichtsvloeistof, vooral doordat het gewricht beweegt en het kraakbeen daarbij wordt samengedrukt en weer loslaat. Daarom horen beweging en voeding bij gewrichten altijd bij elkaar.
Voor welk paard is glucosamine bedoeld?
Een gezond, jong paard maakt in principe genoeg glucosamine zelf aan. De vraag naar extra glucosamine ontstaat vooral als de gewrichten zwaarder belast worden of als het paard ouder wordt. Paardeneigenaren kiezen er vaak voor bij:
- oudere paarden die stijver opstarten na stilstaan;
- sportpaarden met een hoge trainingsbelasting, zoals springpaarden en dressuurpaarden;
- paarden die veel op harde of juist diepe ondergrond werken;
- paarden die herstellen na een periode van rust en weer worden opgebouwd;
- paarden met een gewrichtsaandoening, als aanvulling op de aanpak van de dierenarts.
Glucosamine is geen vervanging voor diergeneeskundige zorg. Loopt je paard kreupel, is een gewricht warm of dik, of zie je dat het paard moeite heeft met bewegen? Laat dan eerst de dierenarts kijken. Pas daarna weet je of en hoe een voedingssupplement in het plan past.
Voor een jong paard zonder klachten dat licht werk doet, is een glucosaminesupplement meestal niet nodig. Daar haal je meer uit een goede opbouw van de training, voldoende vrije beweging en een rantsoen dat het paard alles geeft wat het nodig heeft.
Wat zegt onderzoek over glucosamine bij paarden?
Het onderzoek naar glucosamine bij paarden is minder eenduidig dan de populariteit doet vermoeden. Laboratoriumstudies laten zien dat glucosamine een rol speelt in de stofwisseling van kraakbeencellen. Studies bij levende paarden geven wisselende resultaten, en lang niet alle onderzoeken zijn groot of goed opgezet.
Een punt van discussie is de opname. Hoeveel glucosamine na het eten daadwerkelijk in het gewricht terechtkomt, verschilt per vorm en per studie. Daarom zie je glucosamine vaak gecombineerd met andere stoffen, zoals chondroïtine, MSM, hyaluronzuur of groenlipmossel.
Veel eigenaren ervaren dat hun paard soepeler loopt met een gewrichtssupplement. Dat is waardevol, maar het is geen bewijs dat het voor elk paard werkt. Verwacht dus geen wonderen en beoordeel na een paar maanden eerlijk of je verschil ziet.
Glucosamine en chondroïtine. Chondroïtine is een van de glycosaminoglycanen waar glucosamine een bouwsteen van is. De twee worden vaak samen gegeven, omdat ze op dezelfde plek in het kraakbeen een rol spelen. Onderzoek suggereert dat de combinatie mogelijk beter werkt dan elk afzonderlijk, maar ook daar is het bewijs niet sluitend.
Glucosamine en MSM. MSM is een organische zwavelbron. Zwavel is nodig voor de opbouw van bindweefsel en kraakbeen. Waar glucosamine een bouwsteen levert, vult MSM het rantsoen dus aan met een ander onderdeel. Daardoor zie je ze vaak in hetzelfde supplement.
Hoe geef je glucosamine aan je paard?
Glucosamine zit meestal in een poeder, pellet of vloeibaar gewrichtssupplement. Je mengt het door het krachtvoer, de brok, de muesli of een slobber. Volg altijd de dosering op de verpakking, want de hoeveelheid werkzame stof en de vorm verschillen per product.
Veel supplementen werken met een opstartfase met een hogere dosering, gevolgd door een lagere onderhoudsdosering. Houd er rekening mee dat het meestal enkele weken tot een paar maanden duurt voordat je eventueel verschil merkt. Geef het daarom lang genoeg en elke dag, anders kun je het effect niet goed beoordelen.
Sommige paarden vinden de smaak minder lekker. Begin dan met een kleine hoeveelheid en bouw op, of meng het door iets smakelijks zoals een natte slobber. Een paard dat het voer laat staan, krijgt immers niets binnen.
Bekijk ook het etiket van het krachtvoer dat je al geeft. Sommige seniorenbrokken en sportbrokken bevatten zelf al glucosamine. Tel dat mee, zodat je weet wat je paard in totaal binnenkrijgt.
Waar let je op bij glucosamine?
Glucosamine wordt door paarden over het algemeen goed verdragen. Toch zijn er een paar aandachtspunten.
- Gevoeligheid voor suiker en zetmeel. Glucosamine is een aminosuiker. Bij paarden met insulineresistentie of EMS wordt soms gediscussieerd over een mogelijk effect op de bloedsuiker. Overleg bij zo’n paard met je dierenarts.
- Schaaldierallergie. Bij paarden komt dit zelden aan het licht, maar wie twijfelt kan kiezen voor een plantaardige bron.
- Wedstrijden. Rijd je wedstrijden, controleer dan de reglementen van je bond. Kijk niet alleen naar glucosamine, maar naar alle ingrediënten, vooral kruiden.
- Combinaties. Geef niet zomaar meerdere gewrichtssupplementen tegelijk. Dan stapel je dezelfde stoffen en weet je niet meer wat wat doet.
Denk ook aan de basis. Een gezond gewicht, regelmatige beweging, een goede hoefverzorging en een uitgebalanceerd rantsoen met voldoende ruwvoer zijn minstens zo belangrijk voor de gewrichten als een supplement. Overgewicht belast elk gewricht extra, bij elke stap.
Twijfel je of glucosamine bij jouw paard past? Kijk dan naar het hele plaatje: leeftijd, werk, ondergrond, gewicht en eventuele klachten. Bespreek het bij een paard met bekende gewrichtsproblemen met je dierenarts, zodat voeding, beweging en behandeling op elkaar aansluiten. Zo voorkom je dat je geld uitgeeft aan een supplement dat niet bij de situatie past, of dat je een probleem te lang laat doorlopen.
Glucosamine in het kort
- Glucosamine is een bouwsteen van kraakbeen en gewrichtsvloeistof.
- Het wordt vooral gegeven aan oudere paarden en sportpaarden ter ondersteuning van soepele gewrichten.
- Het onderzoek bij paarden is wisselend; beoordeel na een paar maanden of je verschil ziet.
- Volg de dosering op de verpakking en geef het dagelijks.
- Bij kreupelheid of een dik gewricht gaat de dierenarts voor.