Wat is duivelsklauw?
Duivelsklauw is een plant die groeit in de droge gebieden van zuidelijk Afrika, onder andere in Namibië, Botswana en de Kalahari. De naam komt van de vruchten. Die hebben haakvormige uitsteeksels die zich vastzetten in de vacht of hoeven van dieren.
Voor supplementen gebruikt men niet de vrucht maar de wortelknollen. Die worden gedroogd en vermalen tot poeder, of verwerkt tot een extract. In de wortel zitten stoffen die iridoïden heten. De bekendste daarvan is harpagoside. Aan deze stoffen wordt het effect van duivelsklauw toegeschreven.
De plant wordt deels in het wild geoogst. Om overoogst te voorkomen, valt de handel in duivelsklauw onder regels van de landen van herkomst. Voor jou als eigenaar betekent dat vooral: kies een product waarvan de herkomst en samenstelling duidelijk op het etiket staan.
Duivelsklauw wordt al lang gebruikt in de traditionele kruidengeneeskunde in Afrika. Inmiddels is het ook in Europa een bekend kruid, voor mensen, honden en paarden. Er is onderzoek naar gedaan, maar vooral bij mensen en proefdieren. Specifiek onderzoek bij paarden is beperkt. Wat precies het effect is en bij welke dosering, is bij paarden dus nog niet goed vastgelegd.
Waarvoor wordt duivelsklauw bij paarden gebruikt?
Paardeneigenaren kiezen voor duivelsklauw vooral bij paarden die stijf zijn of minder soepel bewegen. Het wordt gezien als een kruid dat past bij de ondersteuning van soepele gewrichten, pezen en spieren. Je vindt het daarom vaak in kruidenmengsels voor het bewegingsapparaat, al dan niet samen met andere ingrediënten zoals glucosamine, MSM of groenlipmossel.
Typische situaties waarin eigenaren duivelsklauw overwegen:
- een ouder paard dat stijf uit de stal komt en even nodig heeft om op gang te komen;
- een paard met slijtage aan de gewrichten, bijvoorbeeld bij artrose;
- een sportpaard na een periode van zwaar werk;
- een paard dat stijf is bij koud en vochtig weer.
Belangrijk: stijfheid of kreupelheid is altijd een signaal dat je serieus neemt. Er kan van alles achter zitten, van een hoefprobleem tot een blessure of een ontsteking. Laat daarom eerst de dierenarts kijken en, bij hoefproblemen, ook de hoefsmid. Een kruidensupplement is geen vervanging voor een diagnose of een behandeling.
Bij jonge, gezonde paarden zonder klachten is er meestal geen reden om duivelsklauw te geven. Goede voeding, voldoende beweging en een passend trainingsschema zijn dan de basis.
Hoe geef je duivelsklauw aan je paard?
Duivelsklauw is verkrijgbaar als gedroogde, gemalen wortel, als pellet, als vloeibaar extract of als onderdeel van een kruidenmengsel. Het heeft een bittere smaak. Niet elk paard eet het daarom zomaar op.
Praktische tips:
- Volg de dosering op de verpakking. Sterktes verschillen sterk per product, zeker tussen gemalen wortel en een geconcentreerd extract.
- Meng het poeder door een natte slobber of een klein beetje brok. Een beetje appelstroop of geraspte wortel kan de smaak maskeren, maar let op de suiker bij gevoelige paarden.
- Begin eventueel met een kleinere hoeveelheid en bouw in een paar dagen op.
- Geef het bij voorkeur met voer en niet op een lege maag.
Een extract is vaak gestandaardiseerd op een bepaald gehalte harpagoside. Dat maakt de sterkte voorspelbaarder dan bij gemalen wortel, waarvan het gehalte per oogst kan verschillen. Vergelijk producten daarom niet alleen op het aantal gram per dag, maar ook op de vorm.
Veel eigenaren geven duivelsklauw als kuur van een aantal weken, of alleen in periodes waarin het paard er meer behoefte aan lijkt te hebben, zoals in de winter. Houd bij wat je ziet. Zo kun je samen met de dierenarts beoordelen of het past bij je paard.
Duivelsklauw en wedstrijden: let op de doping-regels
Duivelsklauw staat op de lijst van verboden middelen van de FEI, de internationale paardensportbond. Ook de KNHS volgt deze regels. Rijd je wedstrijden, dan mag je paard tijdens de wedstrijd geen duivelsklauw in het lichaam hebben.
De werkzame stoffen kunnen nog een tijd na de laatste gift in bloed of urine terug te vinden zijn. Hoe lang dat duurt, verschilt per paard, per product en per dosering. Er is geen vaste termijn die altijd veilig is.
- Overleg met je dierenarts hoe lang voor een wedstrijd je moet stoppen.
- Controleer de samenstelling van combinatieproducten. Duivelsklauw zit soms in kruidenmengsels voor gewrichten of rust zonder dat het meteen opvalt.
- Raadpleeg bij twijfel de actuele lijst van de FEI of je eigen bond.
Rijd je geen wedstrijden, dan speelt dit voor jou geen rol. Toch is het goed om te weten, bijvoorbeeld als je paard later wordt verkocht of als je toch eens meedoet aan een clubwedstrijd.
Waar let je op bij duivelsklauw?
Duivelsklauw is een kruid, maar dat betekent niet dat het voor elk paard zonder risico is. Let op deze punten:
- Maag: duivelsklauw kan de maagzuurproductie stimuleren. Bij een paard met maagproblemen of maagzweren is voorzichtigheid geboden. Overleg eerst met de dierenarts.
- Combinatie met medicijnen: krijgt je paard ontstekingsremmers of andere medicijnen, overleg dan met de dierenarts voordat je duivelsklauw geeft.
- Drachtige merries: geef duivelsklauw niet aan drachtige of zogende merries, tenzij de dierenarts het adviseert. Er is te weinig bekend over de veiligheid.
- Langdurig gebruik: over langdurig gebruik bij paarden is weinig bekend. Een kuur met pauzes is daarom een logische keuze.
- Maskeren van klachten: als een paard soepeler lijkt, kan een onderliggend probleem minder opvallen. Blijf alert op kreupelheid.
Het werkt het beste als onderdeel van een totaalaanpak: een passend gewicht, regelmatige beweging, goede hoefverzorging en een rantsoen dat past bij het paard.
In het kort
- Duivelsklauw is de gedroogde wortel van een Afrikaanse plant en wordt gebruikt als kruidensupplement.
- Het wordt bij paarden vooral gegeven ter ondersteuning van soepele gewrichten en spieren.
- Het staat op de verboden lijst van de FEI; stop ruim voor een wedstrijd, in overleg met de dierenarts.
- Wees voorzichtig bij maagproblemen, medicijngebruik en drachtige merries.
- Laat stijfheid of kreupelheid altijd eerst beoordelen door de dierenarts.